عادل باشد ولى اگر در حال عجز از تفحّص نائب گرفته حتى الامكان اگر بتواند بايد نائب عادلى را براى اين كار تعيين كند و اگر از تحصيل آن عاجز شد غير عادل نيز جايز است و بعد از فحص نائب بايد گفت اين تفحّص در حق هردو ( نائب و منوب عنه ) نافع و وجوب فحص از عهده هردو ساقط مىگردد .
و بعد مىفرماين :
اگر خاك نيز مفقود بود عينا مانند آب بايد براى تفحّص از آن به جوانب چهارگانه برود و به همان نحو در تحصيل آن سعى بكند .
قوله : و انما يجب الطلب كذلك : مقصود از [ كذلك ] به مقدار يك تير يا دو تير مىباشد .
قوله : مع احتمال وجوده فيما : ضمير در [ وجوده ] به ماء و در [ فيها ] به جوانب اربعه راجعست .
قوله : فلو علم عدمه مطلقا : نسبت به تمام اطراف در صورتى كه علم به عدم آن در همه جوانب اربعه باشد .
قوله : او فيه : ضمير در [ فيه ] به بعض الجهات راجعست .
قوله : كما انّه لو علم وجوده فى ازيد : ضمير در [ انّه ] و [ علم ] به طالب الماء و در [ وجوده ] به ماء عود مىكند .
قوله : وجب قصده : ضمير در [ قصده ] به ازيد عود مىكند .
قوله : و يجوز الاستنابة فيه : ضمير در [ فيه ] به فحص و طلب راجعست .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 545
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٤٥