و لو اختلفت في الحزونة و السهولة توزع بحسبهما .
شرح فارسى :
[ مقدار تفحّص از آب ]
مرحوم مصنف مىفرماين :
واجب است از جوانب و اطراف چهارگانه آب را به مقدار پرتاب يك تير در زمين پست و بلند و به اندازه پرش دو تير در زمين مسطح و صاف طلب و تفحّص كنند .
شارح ( ره ) مىفرماين :
اگر در مكانى بود كه آب در هيچ طرفش وجود نداشت ولى احتمال آن را در اطراف مىداد لازمست براى تحصيل آن در چهار طرف آن مكان تفحّص كند منتهى اگر سطح زمين اطراف مشتمل بر پستى و بلندى باشد كه عرب به آن اراضى حزنه ( بفتح حاء و سكون زاء ) مىگويند مقدار تفحّص به قدر پرتاب يك تير كه تيرانداز متعارف با آلت متعارف بياندازد مىباشد و اگر سطح زمين مسطّح و پستى و بلندى نداشت و به قول عرب اراضى سهله ( بفتح سين و سكون هاء ) بود به مقدار پرتاب دو تير بايد از آن تفحّص نمايد .
و در صورتى كه مقدارى از زمين مسطّح و مقدار ديگرش نيز حزونت داشت مقدار فحص بالنّسبة حساب مىشود مثلا اگر نصف آن سهله و نصف ديگرش حزنه باشد و فرض كنيم مقدار تير 100 متر است در اينجا به مقدار 150 متر بايد تفحّص كند .
قوله : مع فقده فى كلّ جانب : ضمير در [ فقده ] بماء راجع است .