مبتدئه : بكسر دال و فتح آن زنى را گويند كه جهت نداشتن عادتش يكى از دو امر زير باشد :
1 - بار اوّل آن است كه خون از وى خارج شده همچون دختران تازه بالغ .
2 - مكرّر از وى خون خارج شده ولى هيچكدام از اينها از نظر وقت و يا عدد با هم موافق نبودهاند .
مضطربه : زنى است كه عادت خود را فراموش نموده پس اگر عادت وقتيّه را فراموش كرده باشد مضطربة الوقت و در صورت نسيان عدد مضطربة العدد و بفرض هردو مضطربة الوقت و العدد ناميده مىشود .
مرحوم شارح مىفرماين :
گاهى در لسان فقهاء مضطربه را به معنائى اطلاق مىكنند كه هم ناسى عادت را شامل شده و هم زنى را كه مكرّر خون ديده ولى عادتى براى وى مستقرّ نشده است كه قبلا اين قسم را از مبتدئه قرار داديم و سپس فرموده :
بنابراين مبتدئه يك فرد پيدا نموده و آن منحصرا زنى است كه بار اوّل خون ديدنش باشد .
ولى مشهور همان تعريف اوّل را براى مضطربه اختيار نموده و بدين ترتيب قسم دوّم مبتدئه را از افراد مبتدئه قرار داده و مضطربه را منحصرا ناسى عادت قرار دادهاند .
و ثمره اين دو تعريفى كه براى مضطربه نمودهاند اين است كه اگر تعريف اوّل را كه مشهور براى مضطربه اختيار نمودهاند قبول كرديم قسم دوم مبتدئه به لحاظ فرد بودنش براى مبتدئه بايد به احكام زنان مبتدئه
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 315
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣١٥