تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث الأصولية (فارسى) — صفحة 8

مساهمون:

ص٨

بحث چهارم نوع قرينه در مجاز

نوع قرينه در مجاز قرينه صارفه است ولى در مشترك لفظي قرينه معيّنه مىباشد . مقصود از قرينه صارفه آنستكه ، متكلّم لفظ يا امر ديگرى مىآورد وبدينوسيله مخاطب را از اراده معناى حقيقي منصرف مىكند ، مانند كلمه « يرمى » در « رأيت أسدا يرمى » . ومراد از قرينه معيّنه آنستكه ، متكلّم براي تعيين يكى از معاني حقيقيّه لفظ مشترك نصب قرينه مينمايد ، همچون لفظ « جاريه » در « رأيت عينا جاريه » .

بحث پنجم تعريف مشترك وتقسيم آن

مشترك : آنستكه ، لفظ واحدى داراى معاني ومصاديق متعدّد باشد وآن بر دو قسم است : مشترك لفظي ومشترك معنوي . مشترك لفظي : عبارتست از لفظ واحدى كه در أوضاع متعدّد وعليحده آن را در مقابل معاني گوناگون وضع نموده باشند ، همچون لفظ عين نسبت به معاني متكثّر كه أهل لغت براي آن ثبت كرده‌اند . مشترك معنوي : عبارتست از لفظ واحدى كه براي معنايش مصاديق متعدّدى باشد ؛ همچون ، حيوان كه بين انسان وفرس وحمار وأسد وغير اينها مشترك است . بنابراين ، مشترك معنوي همان قدر جامع بين افراد را گويند .