يا نظير :
كلّ شئ طاهر حتّى تعلم انّه قذر .
در ايندو حديث « حتّى تعلم » قيد براي حكم يعنى : حلال وطاهر قرار داده شده ، لذا مفهوم آن در ايندو چنين است :
هر شئ بعد از علم بحرمتش حرام وهرچيزى بعد از علم بعدم طهارتش متنجّس مىباشد ، از اينرو در اين قبيل از موارد بايد مفهوم را بپذيريم .
وامّا اگر غايت قيد براي حكم نباشد ، مفهوم منتفى است ، چنانچه در صورتيكه آنرا قيد براي موضوع قرار دهند ، نظير وصف بوده وهرچه در آن گفتيم اينجا نيز جارى است .
بحث ششم مفهوم لقب وعدد
حق اينستكه ، لقب وعدد نيز مفهوم ندارند ، زيرا از نظر لغت وعرف براي افاده مفهوم وضع نشدهاند .
( باب عموم وخصوص )
بحث اوّل تعريف عموم وخصوص
عموم عبارتست از مفهومي كه داراى توسعه ووسعت بوده كه بلحاظ آن افراد ومصاديقى را شامل مىشود مانند :
وَالْعَصْرِ إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ .
شاهد در « الانسان » است كه داراى مفهومي عام بوده وباعتبار آن تمام افراد ومصاديق انسان را شامل ميشود .
خاص عبارتست از مفهومي مقابل آن .