بحث سوّم مبحث اجتماع امر ونهى
قبل از اينكه وارد اين بحث شويم ذكر چند مقدّمه را لازم ديدم :
مقدّمه اوّل [ تبيين موضوع ومحلّ بحث ]
موضوع ومحلّ بحث شئ واحدى است كه داراى دو اعتبار بوده كه بيكى از آندو نهى وباعتبار ديگر مورد امر واقع شود .
مقدّمه دوّم [ مقصود از « واحد » ]
مقصود از « واحد » امر وحداني است كه ، داراى دو جهت بوده كه بملاحظة يكى مناط امر يعنى ، محبوبيّت در آن وجود داشته وباعتبار ديگرى مناط نهى كه مبغوضيّت باشد در آن يافت ميشود ، مانند : مثال معروف ، يعنى :
نماز در دار غصبى كه بلحاظ انطباق عنوان صلاة محبوب وبمناط تحقّق داشتن عنوان غصب بر آن مبغوض مىباشد .
مقدّمه سوّم [ ايجاب وتحريم از دليل لفظي است يا از دليل غير لفظي ]
در اين بحث فرقى نيست بين اينكه ايجاب وتحريم از دليل لفظي استفاده شده يا از دليل غير لفظي ، همچون اجماع ودليل عقل فهميده شوند .
مقدّمه چهارم [ تمام اقسام ايجاب وتحريم در اين بحث داخلند ]
تمام اقسام ايجاب وتحريم در اين بحث داخلند ، أعم از اينكه واجب عيني يا تعييني ويا كفائي بوده ، مقدّمى يا ذاتي ونفسي ويا غير آن باشد ، زيرا ملاك ومناط بحث كه اجتماع محبوبيّت ومبغوضيّت باشد در تمام اينها وجود