1 - نفسي .
2 - غيرى .
چنانچه واجب تبعي نيز دو فرد دارد :
1 - نفسي .
2 - غيرى .
پس نسبت بين قسم چهارم وسوّم أعم وأخص مطلق مىباشد ، باين بيان كه ، قسم چهارم عام مطلق وقسم سوّم خاصّ مطلق مىباشد .
مختار مؤلّف در مقدّمه واجب
مؤلّف گويد :
بعد از تمهيد اين مقدّمات ميگوئيم :
حق اينستكه ، بين وجوب مقدّمه ووجوب ذو المقدّمه تلازم است ودر اينحكم هيچ فرقى بين مقدّمات سببي وغير آن نميباشد .
دليل بر تلازم
ودليل ما بر تلازم بين ايندو وجوب آنستكه :
وقتي امرى مطلوب شخص بود وفرض اين باشد كه حصول مطلوب موقوف بر أموري باشد كه تا آن أمور تحقّق نيابند ، مطلوب حاصل نميشود ؛ بديهي است اگر شخص امر بمطلوب نمود در واقع مقدّمات آن را نيز خواسته تا بدينوسيله مطلوبش در خارج تحقّق يابد ومقصود از تلازم همين معنا است .
تتميم مبحث
همانطوريكه مقدّمه واجب ، واجب است ، مقدّمه مستحبّ نيز ، مستحبّ ميباشد ؛ ولى ، مقدّمه حرام ومكروه را نميتوان در اينحكم داخل كرده وبحرمت