تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث الأصولية (فارسى) — صفحة 35

مساهمون:

ص٣٥
نحو مىباشد وبعبارت ديگر : مقدّمه نه تنها در أصل وجوب تابع است ، بلكه در نحوه وجوب نيز تابع ذو المقدّمه ميباشد .

تنبيه ( 3 )

آيا در اتّصاف مقدّمه به وجوب شرط است كه آوردن آن بقصد توصل به ذو المقدّمه باشد يا بدون چنين قصدي آنرا بوجوب متّصف مينمايند ؟ بايد بگوئيم : اگرچه برخى از بزرگان باين شرط قائل شده‌اند ، ولى بعقيده ما حقّ آنستكه ، اعتبار آن لازم نبوده ومقدّمه بدون چنين شرطي متّصف بوجوب ميشود ودليل ما بر اينمدّعا آنستكه : ايصال به ذو المقدّمه ورسيدن بآن از فوائد مترتّب بر نفس وجود مقدّمه است از اينرو در تحقّق وصف وجوب براي مقدّمه نبايد دخالت داشته باشد .

4 - واجب اصلى وتبعي

واجب اصلى آنستكه ، در عالم واقع وثبوت قصد آمر ابتداء به آن تعلّق گرفته باشد ، مانند : نماز . واجب تبعي آنستكه ، وجوبش به تبع ودر طول وجوب غير باشد .

تبصره

ممكنست توهّم شود ، واجب اصلى وتبعي ، همان واجب نفسي وغيرى مىباشند . ولى بايد بگوئيم : امر اينطور نيست ، زيرا واجب اصلى وتبعي أعم از نفسي وغيرى هستند ؛ يعنى ، بسا واجب اصلى بر دو قسم بوده :