ومقدار حجّيت ومحدوديّتش بنظر بىفائده وجز تضييع عمر ثمره ديگرى ندارد .
باب شك وشرح أصول عمليّه
در موردى كه مكلّف قطع يا ظنّ معتبر به حكمي نداشته بلكه در آن شاك ميباشد وظيفهاش عمل نمودن بيكى از أصول عمليه است .
أصول عمليه در قبال أصول لفظيّه بوده واصطلاحا عبارتند از أصولي كه براي شاك در وقت مقرّر لازم است به هريك عمل كند وآنها عبارتند از چهار أصل باين شرح :
1 - برائت .
2 - احتياط .
3 - تخيير .
4 - استصحاب .
[ اقسام أصول عمليه ]
1 - برائت
برائت عبارتست از اصلى كه بواسطة آن تكليف در مرحله ظاهر سلب ميشود ، چنانچه در تمام شبهات بدويّه بآن تمسّك ميشود مثل اينكه در شكّ در حرمت يا اباحه كشيدن سيگار حضرات ميفرمايند :
أصل برائت از حرمت است .
2 - احتياط
احتياط عبارتست از اصلى كه بواسطة آن مكلّف مؤمّن از عقاب براي خود فرآهم مىكند ، چنانچه در شبهه محصوره ، از هردو طرف شبهه اجتناب