استدلال مشهور
مشهور براي حجيت خبر واحد بادلّه سهگانه يعنى كتاب وسنّت واجماع تمسّك كردهاند .
امّا كتاب : آياتي است باين شرح :
1 - آية نباء :
إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا .
تقريب استدلال
تقريب استدلال باين آية شريفه بچند وجه ممكنست كه اظهر وجوه تمسّك از راه مفهوم شرط است ، وشرح آن چنين مىباشد :
معناى آية شريفه اينستكه : خبري كه آورنده آن فاسق است تفحّص ميخواهد ، مفهوم اين عبارت آنستكه آورنده وقتي فاسق نبود تفحّص وتبيّن لازم ندارد .
اشكال
اگرچه در جمله شرطية ما به مفهوم قائل هستيم ولى در خصوص اين موردى مىگوئيم مفهوم ثابت نيست زيرا علّت عمل نكردن بقول فاسق اين است كه عمل بقول وى ، عمل بغير علم مىباشد وپرواضح است كه اين علّت در مفهوم نيز وجود دارد چه آنكه عمل بقول عادل نيز علمآور نمىباشد .
جواب
مرحوم محقّق خراساني در كتاب كفاية از اين اشكال اينطور جواب دادهاند :
اشكال مزبور در صورتي وارد است كه مقصود از جهالت عدم العلم باشد