واز تعليل مذكور نيز نميتوان تعميم استفاده كرد ، چون اين علّت ناظر به صدر روايت است وبفرموده شيخ أعظم در رسائل ، اگر شخصي از ديگرى بپرسد كدام يك از ايندو مسجد نزد شما محبوبتر است ؟
وآن ديگرى بگويد :
آنكه جمعيّتش بيشتر است .
نميتوان از اين جواب تعميم استفاده كرده وبگوئيم :
هر مكان پرجمعيّت محبوب مسؤول عنه است ، اگرچه مركز فحشاء باشد .
بنابراين ، از نظر ما دليل مساعدى براي حجّيت شهرت در دست نيست از اينرو نميتوان آنرا از باب ظن خاصّ حجّت دانست .
5 - حجيّت خبر واحد
از اهمّ مسائل علم أصول همين مسأله است كه از قديم الايّام بين حضرات معركه آراء بوده است ، لذا در آن دو قول ميباشد :
1 - رأى مرحوم سيّد مرتضى ، قاضى بن برّاج ، ابن زهره ، امين الاسلام طبرسى وابن إدريس ، ايشان خبر واحد را حجّت نمىدانند .
2 - رأى مشهور كه خبر واحد را از باب ظنّ خاص حجّت مىدانند .
استدلال منكرين حجيّت خبر واحد
منكرين حجّيت خبر واحد به سه دليل استدلال كردهاند :
1 - آياتي كه از عمل به غير علم نهى كردهاند مانند :
لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ .
2 - رواياتى كه دلالت دارند بر ردّ نمودن آنچه معلوم نيست كه قول معصوم عليه السّلام باشد يا شاهدي از قرآن بر آن وجود نداشته يا موافق با قرآن