تجزيه وتركيب
يعود : فعل مضارع ، مفرد ، مذكر ، غائب ، ثلاثي مجرد ، از باب نصر ، ينصر ، لازم .
الفضل : فاعل براي « يعود » .
منك : جار ومجرور ، متعلق به « يعود » ظرف لغو .
على قريش : جار ومجرور ، متعلق به « يعود » ظرف لغو .
واو : عاطفه ومعطوف ، مصراع قبل است .
تفرج : فعل مضارع ، مفرد ، مذكر ، حاضر ، ثلاثي مجرد از باب ضرب ، يضرب ، متعدي ، وضمير فاعل در آن مستتر است باستتار وجوبي .
عنهم : جار ومجرور ، متعلق به « تفرج » ظرف لغو .
الكرب : مفعول براي تفرج .
الشداد : صفت براي « الكرب » .
فاء : عاطفه .
ما : از حروف مشبهة بليس .
كعب : اسم براي « ما » ، موصوف .
ابن : صفت براي « كعب » ، مضاف .
مامه : مضافاليه براي « ابن » .
وابن سعدى : معطوف به كعب بن مامه .
باء : زائده .
أجود : خبر براي « م » .
منك : جار ومجرور ، متعلق به « أجود » .
يا : حرف نداء .
عمر : منادى مفرد معرفه ، مبنى بر ضمّ .
الجواد : صفت براي « عمر » تابع براي محل « عمر » .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 98
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٩٨