سؤال
زمخشري در آية شريفه : ألم تعلم انّ اللّه على كلّ شيىء قدير ( آيا نمىدانى كه حقتعالى بر هرچيزى قادر است ) .
همزه را بر تقرير حمل نموده وجه اين حمل چيست ؟
جواب
برخى حمل مزبور را اينطور توجيه كردهاند :
مراد زمخشري از تقرير ، اقرار نمودن به آنچه بعد از نفى است مىباشد نه اقرار به نفى يعنى متعلق تقرير قادر بودن حقتعالى بر كلّ شيى است نه عدم علم بآن مصنّف گويد :
ولى سزاوار است آية را بر انكار توبيخى يا ابطالى حمل كنيم يعنى بگوئيم معناى آن چنين است :
اى منكر نسخ آيا نمىدانى حقتعالى بهرچه قادر وتوانا است .
معناى پنجم تهكّم
معناى پنجم همزه تهكّم است مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده :
أصلاتك تأمرك ان نترك ما يعبد آبائنا ( آيا نمازت تو را وأدار نمود كه آنچه را پدران ما عبادت مىكنند واگذارى ) .
شاهد در همزه « أصلاتك » است كه براي تهكّم يعنى تمسخر آمده .
معناى ششم امر
معناى ششم همزه امر است مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده :
أاسلمتم ( آيا اسلام آورديد ) يعنى اسلام بياوريد .