« بنام خداوند بخشندهء مهربان »
ترجمه : امّا بعد از حمد وستايش حقتعالى بر احسانش وپس از درود قلبي وزبانى بر سرورمان حضرت محمد « صلى اللّه عليه وآله » وبر دودمان آنجناب مىگوئيم :
شايستهترين چيزى كه قرائح وطبايع طالب آن بوده وعاليترين موضوعي كه قلبها به اكتساب وتحصيلش مايل هستند آن عبارتست از چيزى كه بواسطهاش درك وفهم كتاب حقتعالى يعنى قرآن مجيد سهل وآسان شده وبكمك آن معناى حديث نبوي وخبري كه از نبىّ وپيامبر مرسلش بما رسيده واضح وروشن گردد چه آنكه ايندو وسيلهاند براي رسيدن به سعادت جاودانى وسبب هستند براي بدست آوردن مصالح ديني ودنيوي .
وبايد دانست كه أصل اين معنا علم اعراب بوده كه شخص را به طرف صواب وواقع رهنمون مىنمايد .
شرح
قوله : على أفضاله : كلمه « افضال » بكسر همزه يعنى نعمت دادن .
قوله : والصلاة والسّلام : هردو مجرور بوده تا معطوف به « حمد » باشند يعنى وبعد الصّلوة والسّلام .
قوله : تقترحه : يعنى طلب مىكند آنرا .
قوله : القرائح : جمع قريحه بوده ومقصود از آن طبيعت سالم ميباشند .
قوله : تجنح : يعنى ميل مىكند .
قوله : الجوانح : يعنى قلبها .
قوله : يتيسّر : يعنى آسان مىگردد .
قوله : كتاب اللّه المنزل : يعنى قرآن شريف .
قوله : فانّهما الوسيلة : ضمير تثنيه به كتاب اللّه وحديث النّبى صلّى اللّه عليه وآله راجع است .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 6
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٦