يعنى : آيا براي سلمى نيست صبر نمودن يا آنكه برايش صبر وشكيبائى است هرگاه ملاقاة كنم مرگ ومردنى را كه أمثال من با آن ملاقاة كردهاند .
شاهد در دخول همزه استفهام است بر جمله منفى يعنى : لا اصطبار لسلمى الخ .
البتة دخول همزه بر نفى واثبات را برخى از أدباء ذكر نمودهاند ولى بايد بگوئيم اينحكم مختص به همزه نبوده بلكه « أم » نيز چنين است چه آنكه « أم » با همزه در دخول بر اثبات ونفى شريك مىباشد مانند : أقام زيد أم لم يقم ( آيا زيد ايستاد يا هنوز نايستاده است پس تخصيص حكم سوّم به « همزه » بواسطة جريانش در « أم » نيز نقض مىشود .
شرح
قوله : ترد لطلب التّصوّر : طلب تصور در جائى است كه أصل وقوع وتحقق حكمي معلوم است منتهى فاعل يا مفعول چه كسى بوده مجهول مىباشد چنانچه در مثال مذكور أصل وقوع قيام معلوم ومسلّم است ولى اينكه فاعل آن زيد بوده يا عمرو معلوم نيست لذا همزه در اينمثال براي سؤال از همين جهت است .
قوله : ولطلب التصديق : طلب تصديق در موردى است كه أصل حكم وتحققش غير معلوم بوده لذا سؤال از آن مىباشد .
قوله : ألم نشرح لك صدرك : آية ( 1 ) از سوره انشراح .
تجزيه وتركيب
أ : از ادات استفهام .
لم : حرف جازم .
نشرح : فعل مضارع ، متكلم مع الغير ، مجزوم وضمير مستتر در آن فاعلش مىباشد ، متعدي .
لك : جار ومجرور ، متعلق به نشرح .
صدرك : مضاف ومضافاليه ، مفعول براي « نشرح » .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 54
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٤