است همانطوريكه براي « هل » نميتوان معادل ذكر نمود .
وهمچنين مىتوان گفت در آية شريفه احتياجى به تقدير معادل براي همزه نيست زيرا صحيح است خبر را مقدّر گرفت وگفت : امّن هو قانت آناء الليل كمن ليس كذلك .
وشاهد بر اين تقدير آنستكه حضرات در ذيل آية شريفه :
أفمن هو قائم على كلّ نفس بما كسبت ( آيا كسيكه بر تمام نفوس نگهبان وقائم بوده وآنچه را ايشان انجام مىدهند زير نظر دارد . . . )
گفتهاند : تقدير آن : كمن ليس كذلك يا لم يوحدوه بوده وبنابر تقدير دوّم عبارت « وجعلوا للّه شركاء » معطوف است بر خبر .
ونيز أهل أدب گفتهاند :
تقدير در فرموده حقتعالى : أفمن يتّقى بوجهه سوء العذاب يوم القيامة ( آيا كسيكه روز قيامت براي پرهيز از سخن عذاب دوزخ بناچار رخسارش را مقابل آتش سپر قرار مىدهد . . . ) كمن ينعم في الجنة مىباشد .
واين تقدير نيز مؤيد گفته ما است .
وهمچنين در فرموده حقتعالى يعنى : أفمن زيّن له سوء عمله فرآه حسنا ( آيا كسيكه عمل زشتش نيك وزيبا بنظرش مىآيد . . . ) گفتهاند :
كمن هداه اليه است بدليل آية شريفه :
فانّ اللّه يضلّ من يشاء ويهدى من يشاء ( همانا حقتعالى هركس را كه بخواهد گمراه وآنان را كه بخواهد هدايت مىنمايد ) .
يا تقدير آن ذهبت نفسك عليهم حسرة است بدليل فرموده حقتعالى :
فلا تذهب نفسك عليهم حسرات ( پس نفس شريف خود را به حسرت وغم بخاطر ايشان نيانداز ) .
ودر قرآن شريف جائى را سراغ داريم كه در آن به ذكر خبر وحذف مبتداء تصريح شده عكس مورد صحبت وآن فرموده بارىتعالى است :
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 33
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٣