قوله : تقول عجوز مدرجى متروحا الخ :
تجزيه وتركيب
تقول : فعل مضارع معلوم .
عجوز : فاعل براي « تقول » ، موصوف .
مدرجى : مضاف ومضافاليه ، مبتدأ .
متروحا : حال است از « مدرجى » .
على بابها : جار ومجرور متعلق است به « استقّر » خبر است براي « مدرجى » وجمله اسميّه صفت است براي « عجوز » .
من : حرف جارّ .
عند أهلي : ومضافاليه ، مضاف مجرور متعلق است به « مدرجى » .
وغاديا : حال است براي « مدرجى » ، معطوف به « متروحا » مىباشد .
أ : از دات استفهام .
ذو زوجة : مضاف ومضافاليه ، خبر براي مبتدأ محذوف وتقدير آن : أانت ذو زوجة مىباشد .
باء : بمعناى « في » .
المصر : مجرور به « باء » وجمله « أذو زوجة بالمصر » مقول است براي « تقول » .
أم : عاطفه .
ذو خصومة : مضاف ومضافاليه ، معطوف به « ذو زوجة » .
أراك : فعل فاعل ومفعول اوّل .
لها : جار ومجرور ، متعلّق به « أراك » .
باء : بمعناى « في » .
البصرة : مجرور به « باء » .
العام : مفعولفيه براي « ثاويا » .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 295
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٩٥