يكن بوده است .
قوله : وبك لا فعلّن : پس بعد از آوردن ضمير يعنى « كاف » بجاى « اللّه » معلوم ميشود كه أصل در حروف قسم « باء » است نه « واو » .
قوله : واختار هذا الوجه ابن مالك : مقصود از « هذا الوجه » كلام قيل است كه گفته : هذان اسمها وجاءت انّ على لغة بلحارث بن كعب .
قوله : لدلالته على معنى الإشارة : واشاره از معاني حرف است وبدين ترتيب شباهت « هذان » به حرف شباهت معنوي بوده وآن موجب بناء مىباشد .
قوله : ليس اعرابا أيضا : بلكه « هذان » يا « هذين » دو لفظي هستند كه براي صيغه تثنيه وضع شده ودر حالت حرّ ونصب بآن اشاره دارند بلكه در واقع تثنيه نيز نبوده بلكه لفظي هستند كه بجاى صيغه تثنيه استعمال مىشوند .
قوله : واختاره ابن الحاجب : ضمير منصوبى در « اختاره » به قول « قيل » راجع است .
قوله : وعلى هذا فقرائة هذان الخ : مشاراليه « هذا » قول « قيل » يعنى مبنى بودن « هذان » مىباشد .
قوله : مع انّ فيها مناسبة لألف ساحران : ضمير در « فيها » به « قراءة هذان » راجع است .
قوله : وعكسه الياء في الخ : ضمير در « عكسه » به هذان راجع است .
قوله : احدى ابنتي هاتين : آية ( 27 ) از سوره قصص .
قوله : فهي هنا أرجح : ضمير « هي » به « ياء » در « هاتين » راجع است .
قوله : هذا التغيير : يعنى تغيير در حالت نصب وجرّ .
متن :
تنبيه
تأتي « إنّ » فعلا ماضيا مسندا لجماعة المؤنث من الأين - وهو التّعب - تقول « النساء إنّ » أي تعبن ، أو من آن بمعنى قرب ، أو مسندا لغيرهن على أنه من الأنين وعلى أنه مبني للمفعول على لغة من قال في ردّ وحبّ : ردّ وحبّ ، بالكسر تشبيها له بقيل وبيع ، والأصل مثلا « أنّ زيد يوم الخميس » ثم قيل « إنّ
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 264
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٦٤