قوله : وانّما لم تجعل « من » اسمها لانّها شرطية : ضمير در « اسمها » به « انّ » ودر « لانّها » به « من » عود مىكند .
قوله : بدليل جزمها الفعلين : ضمير در « جزمها » به « من » راجع است ومقصود از « فعلين » يدخل ويلق مىباشد .
قوله : فلا يعمل فيه ما قبله : ضمير در « فيه » و « قبله » به شرط راجع است .
قوله : وتخريج الكسائي الخ : كلمه « تخريج » يعنى حمل .
قوله : يأباه غير الأخفش : ضمير منصوبى در « يأباه » به تخريج راجع مىباشد .
قوله : لانّ الكلام ايجاب : درحاليكه شرط زائده بودن « من » آنستكه كلام غير موجب يعنى منفى باشد .
قوله : والمجرور معرفة : وحال آنستكه شرط زائده بودن « من » آنستكه مجرورش نكره باشد .
قوله : على الأصح : يعنى على الأصح اسم افعل تفضيل از مضافاليه معرفه كسب تعريف مىكند همچون « أشد » كه از « الناس » در اينجا كسب تعريف كرده است ودر مقابل أصح قول كساني است كه اضافه اسم تفضيل را اضافه لفظيّه دانسته وگفتهاند از مضافاليه معرفه كسب تعريف نمىكند مانند اضافه اسم فاعل واسم مفعول كه لفظي بوده ودر آن كسب تعريف نمىباشد .
قوله : والمعنى أيضا يأباه : ضمير منصوبى در « يأباه » به تخريج كسائى راجعست .
قوله : وتخفّف فتعمل قليلا : ضمائر در « تخفّف » و « تعمل » به انّ راجعند .
قوله : وانّه إذا قيل الخ : كلمه « انّه » بفتح همزه بوده وضمير منصوبى آن به معناى « شأن » است واين عبارت معطوف است به « انّها لا تخفّف » .
قوله : ويردّه انّ منهم الخ : ضمير منصوبى در « يردّه » به كلام كوفيّون راجع بوده وضمير در « منهم » به كوفيين عائد است .
قوله : وان كلّا لما ليوفينّهم : آية ( 111 ) از سوره هود .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 253
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٥٣