مىباشد . ونيز اين اختلاف را مكرّرا بيان مىكنند كه آيا عطف بر ضمير مجرور بدون اعاده خافض يا بر ضمير متّصل مرفوع بدون وجود فاصل آيا جائز است يا جائز نيست .
وغير اين موارد كه اگر بخواهيم تمام را بطور استقصاء ومشروحا ذكر كنيم قلم از نوشتن وترقيم آنها ملول شده وبدنبالش بدحالى وكسالت حاصل ميشود .
وما اين مسائل وأمثال آنها را در باب رابع از اين كتاب تقرير وتحرير نمودهايم لذا سفارش مىكنيم به آنجا مراجعه نمائيد چه آنكه در اين باب گنجى مىيابيد كه ميتوانيد از آن بديگران انفاق نموده ونيز در آن به آبى گوارا ميرسيد كه استفاده كرده ومراجعت مىكنيد .
شرح
قوله : فانّها لم توضع الخ : ضمير در « انّها » به كتب اعراب راجع بوده وممكنست احتمالا به كثرت تكرار نيز ارجاع داده شود .
قوله : بل للكلام على الصّور الجزئية : يعنى اعراب تراكيب خاص وجزئي .
قوله : هدى للمتّقين الخ : آية ( 2 ) از سوره بقره .
تجزيه وتركيب
كلمه « هدى » : مصدر بر وزن « فعل » همچون « سرى » ودر اينجا بمعناى اسم فاعل يعنى « هادي » است ، حال است از « الكتاب » .
للمتّقين : جار ومجرور ، متعلق به « هدى » ظرف لغو .
الذين : موصول ، صفت است براي « متّقين » در محل جرّ .
يؤمنون : فعل مضارع ، صيغه جمع مذكر غائب ، صلهء وعائد براي « الذين » .
بالغيب : جار وجرور ، متعلّق به « يؤمنون » ظرف لغو .
قوله : انّ فيه ثلاثة أوجه : سه وجه عبارتند از :
1 - آنكه الّذين مجرور بوده تا صفت براي متّقين باشد .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 17
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٧