كذبا : مستثناى مفرغ بوده وچون عاملش طالب نصب است منصوب گرديده .
قوله : ان كلّ نفس لمّا عليها حافظ : آية ( 4 ) از سوره الطّارق .
تجزيه وتركيب
ان : نافيه ، غير عامله ، مبنى .
كل : اسم ، مضاف ، مبتدأ .
نفس : مضافاليه .
لمّا : بمعناى « الّا » .
عليها : جار ومجرور ، متعلق به « حافظ » .
حافظ : خبر است براي « كلّ نفس » .
قوله : ان عندكم من سلطان بهذا : آية ( 68 ) از سوره يونس .
تجزيه وتركيب
ان : نافيه ، غير عامله ، مبنى .
عندكم : مضاف ومضافاليه ومضاف چون ظرف است متعلق به استقر ظرف مستّقر .
من : زائده .
سلطان : فاعل است براي ظرف .
بهذا : جار ومجرور ، متعلق است به « سلطان » ظرف لغو .
قوله : قل ان ادرى أقريب الخ : آية ( 25 ) از سوره جنّ .
تجزيه وتركيب
قل : فعل امر ، صيغه مفرد ، مذكر ، مخاطب ، ثلاثي مجرد ، از باب نصر ، ينصر ، ضمير « أنت » در آن مستتر است باستتار وجوبي وفاعلش مىباشد .
ان : نافيه ، غير عامله ، مبنى .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 131
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٣١