لا : حرف نفى ، غير عامل ، مبنى .
تغفر : فعل شرط ، مجزوم به « ان » وضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبي .
لي : جار ومجرور ، متعلق به « تغفر » ، ظرف لغو .
واو : عاطفه ، غير عامل ، مبنى .
ترحمني : فعل وفاعل ومفعول ، معطوف به « تغفر » مجزوم .
أكن : فعل مضارع ، صيغه متكلم وحده ، ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبي ، جواب شرط ، مجزوم به « ان » .
من : حرف جار ، عامل ، مبنى .
الخاسرين : اسم فاعل ، صيغه جمع مذكر ، مجرور به « من » ، متعلق به « أكن » ظرف لغو .
قوله : والّا تصرف عنى كيدهن أصب إليهن : آية ( 33 ) از سوره يوسف .
تجزيه وتركيب
ان : حرف شرط ، عامل جزم ، مبنى .
لا : حرف نفى ، غير عامل ، مبنى .
تصرف : فعل مضارع ، صيغه مفرد ، مذكر ، مخاطب ، ثلاثي مجرد ، از باب ضرب ، يضرب ، متعدي ، معلوم ، فعل شرط ، مجزوم به « ان » .
عنّى : جار ومجرور : متعلق به « تصرف » ظرف .
كيدهن : مضاف ومضافاليه ، مفعول براي « تصرف » .
أصب : فعل مضارع ، صيغه متكلّم وحده ، ثلاثي مجرد از باب نصر ، ينصر ، ناقص واوى ، مجزوم است تا جواب شرط باشد .
اليهنّ : جار ومجرور ، متعلق به « أصب » .
قوله : الّا تفعلوه : آية ( 73 ) از سوره انفال .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 124
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٢٤