ترجمه :
اذن ومسائل در آن
مصنّف گويد :
در « اذن » مسائلي چند وجود دارد كه ذيلا شرح وتوضيح ميدهيم :
مسئله اوّل بيان حقيقت نوعيّه اذن
جمهور از أدباء گفتهاند : اذن حرف است .
بعضي ديگر معتقدند كه اسم است وأصل در « اذن أكرمك » ، إذا جئتني أكرمك بوده سپس جمله « جئتني اكرامك » حذف شده وتنوين عوض از آن آمده وان در نيت مىباشد .
بنابر قول اوّل رأى صحيح آنستكه آنرا بسيط بدانيم نه مركب از « إذ » و « ان » وبنابراينكه اذن بسيط باشد قول صحيح آنستكه اينكلمه ناصبه است نه اينكه بعد از آن كلمه « ان » مضمر ومقدّر بوده ونصب بواسطة آن صورت مىگيرد .
مسئله دوّم در بيان معناى اذن
سيبويه مىگويد :
معناى « اذن » جواب وجزاء است .
شلوبين مىگويد :
معناى « اذن » در تمام موارد جواب وجزاء است .
أبو على فارسي گفته است :
معناى « اذن » در أكثر مواضع جواب وجزاء مىباشد وگاهى هم براي جواب واقع شدن ممحّض است بدليل آنكه وقتي بشما گفته ميشود :