متن :
( أجل )
بسكون اللام - حرف جواب مثل نعم ، فيكون تصديقا للمخبر ، وإعلاما للمستخبر ، ووعدا للطالب ، فتقع بعد نحو « قام زيد » ، ونحو « أقام زيد ؟ » ، ونحو « اضرب زيدا ، وقيّد المالقي الخبر بالمثبت ، والطلب بغير النهي . وقيل :
لا تجيء بعد الاستفهام . وعن الأخفش : هي بعد الخبر أحسن من نعم ، ونعم بعد الاستفهام أحسن منها . وقيل تختص بالخبر ، وهو قول الزمخشري وابن مالك وجماعة ، وقال ابن خروف : أكثر ما تكون بعده .
ترجمه :
( اجل )
بسكون لام ، حرف جواب بوده مانند : نعم لذا مانند آن براي تصديق مخبر واعلام مستخبر ووعده به طالب مىآيد نتيجتا بايد بگوئيم :
كلمه « اجل » بعد از مثل قام زيد وأقام زيد وأضرب زيدا قرار مىگيرد .
ما لقى خبر را به مثبت وطلب را به غير نهى مقيّد ساخته است .
برخى از أدباء گفتهاند :
كلمه « اجل » بعد از استفهام درنمىآيد .
واز اخفش نقل شده كه گفته :
كله « اجل » بعد از خبر بهتر است از وقوع « نعم » بعد از آن و « نعم » بعد از استفهام بهتر است از آمدن « اجل » بعد از آن .
بعضي گفتهاند :
اجل اختصاص به خبر دارد واين رأى زمخشري وابن مالك وجماعتى از أدباء است .
ابن خروف مىگويد :
أغلب موارد وقوع « اجل » بعد از خبر مىباشد .