شرح
و اماتوا ماضى يدع و يذر : كلمه « اماتوا » يعنى ميراندهاند و مقصود از آن در اينجا اينستكه استعمال نكردهاند .
و حذف الفاء دليل على انّه واو : اين عبارت جواب است از سؤالى كه ممكنست بشود :
سؤال
وقتى ماضى و مصدر و اسم فاعل و اسم مفعول دو كلمه « يدع » و « يذر » استعمال نشده باشد از كجا بفهميم كه فاعل الفعل ايندو « واو » بوده است .
جواب
همين كه فاء الفعل آنها بطور قطع و يقين محذوف مىباشد خود دليل است كه فاء الفعل واو بوده زيرا اگر ياء مىبود حذف نشده و ثابت و محفوظ در كلمه مىماند .
فتثبت على كلّ حال : يعنى چه از باب « يفعل » بوده و چه از « يفعل » و چه از « يفعل » .
تقلب الياء فيهما : ضمير در « فيهما » به مضارع و اسم فاعل برمىگردد .
لسكونها و انضمام ما قبلها : ضمير در « سكونها » و « ما قبلها » به ياء راجع است .
و فى افتعل منهما : ضمير در « منهما » به مثال واوى و يائى راجع است .
الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — صفحة 81
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٨١