منصوران دو مرد يارىشده
منصورون مردان يارىشده
منصورة يك زن يارىشده
منصورتان دو زن يارىشده
منصورات و مناصر زنان يارىشده
و نيز مىگوئى :
ممروربه يك مرد مرورشده
ممروربهما دو مرد مرورشده
ممروربهم مردان مرورشده
ممروربها يكزن مرورشده
ممروربهما دو زن مرورشده
ممروربهنّ زنان مرورشده
و چنانچه مشاهده مىشود در اسم مفعول اخير ضمير است كه تثنيه و جمع و مذكّر و مؤنّث مىآيد نه اسم مفعول .
شرح
اسم مفعول عبارتست از اسمى كه دلالت مىكند بر كس يا چيزى كه فعل بر آن فعل شده و آن از ثلاثى مجرّد بر وزن مفعول مىآيد مانند : منصور ( مرد يارىشده ) و مضروب ( مرد زدهشده ) .
بايد توجّه داشت كه اسم مفعول هميشه از افعال متعدّى گرفته مىشود چنانچه منصور را از « ينصر » و مضروب را از « يضرب » گرفتهاند و هردو فعل متعدّى هستند ولى گاهى از افعال لازمى كه آنها را كه بوسيله حرف جرّ متعدّى كردهاند نيز اسم مفعول مىگيرند چنانچه از « يمرّبه » كه با ( باء حرف جرّ ) متعدّى شده اسم مفعول گرفته و مىگويند : ممروربه .
الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — صفحة 62
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٦٢