شرح
اسم فاعل عبارتست از اسمى كه بر كننده كارى دلالت كند و آن از ثلاثى مجرّد غالبا بر وزن فاعل مىآيد مانند :
ناصر ( يكمرد يارىكننده ) و ضارب ( يكمرد زننده ) .
و آن داراى شش صيغه است ، سه تا مذكّر و سه تا مؤنّث به اين شرح :
صرف اسم فاعل ازمادّه « نصر »
ناصر يكمرد يارىكننده
ناصران دو مرد يارىكننده
ناصرون مردان يارىكننده
ناصرة يكزن يارىكننده
ناصرتان دو زن يارىكننده
ناصرات زنان يارىكننده
متن : و اسم المفعول منه على مفعول ، تقول :
منصور ، منصوران منصورون ، منصورة ، منصورتان ، منصورات و مناصر .
و تقول :
ممروربه ، ممروربهما ، ممروربهم ، ممروربها ، ممروربهما ، ممروربهنّ فتثنّي و تجمع و تذكّر و تؤنّث الضّمير فيما يتعدّى به حرف الجرّ لا اسم المفعول .
ترجمه :
اسم مفعول
و اسم مفعول از ثلاثى مجرّد بر وزن مفعول مىآيد چنانچه مىگوئى :
منصور يكمرد يارىشده