اشاره ميكنيم : 1 - افعال ( بفتح همزه و سكون فاء ) غالب اسمائيكه بر وزن فعل ( بكسر فاء و عين ) مانند ابل يا فعل ( بكسر فاء و عين ) مانند عنق باشند جمعشان بر اين وزن مىآيد چنانچه جمع دو مثال مذكور آبال و اعناق مىباشد .
2 - فعلان ( بكسر فاء و سكون عين ) غالب اسمائيكه بر وزن فعل « بضمّ فاء و فتح عين ) باشند مانند صرد جمع آنها بر اين وزن مىآيد چنانچه جمع مثال مذكور صردان مىشود البته اين دو وزن بين جمع قلّه و كثره مشتركند .
3 - فعال ( بكسر فاء ) اسمائيكه بر وزن فعله ( بفتح فاء و سكون عين و فتح لام ) مانند قصعة و ركوة يا بر وزن فعله ( بفتح فاء و عين و لام ) مانند رقبة باشند جمعشان بر اين وزن مىآيد بنابراين جمع امثله مذكور قصاع و ركاء و رقاب مىشود .
و نيز غالب اسماء مضاعف ( اسمى است كه دو حرف آن از يك جنس باشد ) بر اين وزن جمع بسته ميشوند مانند جبّه كه جباب مىشود .
4 - فعل ( بضمّ فاء و فتح عين ) غالب اسمائيكه بر وزن فعله ( بضم فاء و سكون عين و فتح لام ) مىباشند جمعشان بر اين وزن است مانند دولة و برقة كه دول و برق ميشوند .
5 - فعل ( بضم فاء و سكون عين ) اسمائيكه بر وزن فعل ( بفتح فاء و عين ) باشند جمعشان بر اين وزن مىآيد مانند بدن و خشب كه بدن و خشب مىشود .
6 - فعلات ( بفتح فاء و عين ) اسمائيكه صحيح بوده و از حروف علّه خالى باشند مشروط باينكه بر وزن فعله ( بفتح فاء و لام و سكون عين ) بيايند بر اين وزن جمع بسته ميشوند مانند : نمره كه نمرات مىشود .
اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى) — صفحة 54
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٤