تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى) — صفحة 47

مساهمون:

ص٤٧

اوزان اسم خماسى مجرّد

اسم خماسى چنانچه در سابق گذشت عبارتست از اسمى كه داراى پنج حرف اصلى باشد و صور متصوّره در اوزان اين اسم يكصد و نود و دو مىباشد كه حاصل مىشود از ضرب چهار حالتى كه حرف چهارم دارد در چهل و هشت صورتى كه در سه حرف قبل تصوير شد و از اين مجموع بيست و يك صورت آن ممتنع و غير جايز است به اين شرح : نه صورت از صور حرف اوّل با حرف چهارم بواسطه ساكن بودن حرف دوّم و حرف سوّم ساقط مىشود . نه صورت ديگر از صور حرف اوّل با حرف دوّم بواسطه ساكن بودن حرف سوّم ساقط ميگردد . و سه صورت ديگر از صور حرف اوّل بواسطه ساكن بودن حرف دوّم و سوّم و چهارم ساقط مىشود . و حاصل صور بعد از اسقاط اين صور يكصد و هفتاد و يك صورت مىشود كه از اين مجموع فقط چهار وزن آن در السنه اهل محاوره و فصحاء مورد استعمال واقع شده است بقرار زير :