تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ و آثار اسلامى (مكه مكرمه و مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 99

مساهمون:

ص٩٩

ب - شعب‌ها ( درّه‌ها )

شهر مكه به سبب وجود كوه‌هاى فراوان ، داراى درّه‌ها يا شعب‌هايى است كه هر قبيله در آن ، به‌طور مستقل زندگى مىكردند و هر شعبى به نام آن قبيله معروف بودند . تعداد شعب‌ها را 25 عدد دانسته‌اند : « 1 »

1 . شعب ابى دُبّ

شعب ابى دب در كنار حجون قرار دارد . ابو دُبّ نام مردى از خاندان سواد بن عامر است . بعدها در اين درّه سلاخ‌ها ساكن شدند . قبرستان ابو طالب در اين شعب قرار دارد كه در دامنهء كوه حَجون واقع شده است . برخى به اشتباه آن را شعب ابى طالب گفته‌اند كه پيامبر صلى الله عليه و آله و يارانش در آن محاصره شدند .

2 . شعب ابوطالب ( محل محاصرهء بنىهاشم و پيامبرخدا صلى الله عليه و آله )

اين شعب در تاريخ به نام‌هاى شعب ابىطالب ، شعب مولد ، كه به سبب تولد پيامبر صلى الله عليه و آله اين‌گونه ناميده شد و شعب على عليه السلام معروف بوده است . در اين مكان پيامبر صلى الله عليه و آله ، بنىهاشم و بنى عبدالمطّلب از سوى كفار محاصرهء اقتصادى شدند . مكان محاصره ، به خاندان ابو طالب ، بنىهاشم و بنى عبد المطّلب متعلق بود و ميان دو كوه « ابو قبيس و خندمه » قرار داشت . به گفتهء ابن سعد ، اين واقعه در محرم سال هفتم بعثت اتفاق افتاد . « 2 » در مدت سه سالى كه بنىهاشم در محاصره بودند ، سختىهاى بسيارى را متحمّل شدند ؛ به‌طورى كه تعدادى بر اثر گرسنگى از دنيا رفتند و صداى شيون و نالهء كودكان از درون شعب به گوش مردم مىرسيد . « 3 » پس از سه سال ، خداوند تعالى مكر و نفاق كافران را به يأس و اختلاف تبديل و با از ميان بردن عهدنامه ، به وسيلهء موريانه ، ننگى ابدى بر چهرهء
هامش
( 1 ) . يعقوبى ، البلدان ، ص 78 ( 2 ) . ابن سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 209 ( 3 ) . ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 1 ، ص 505