ديده مىشود كه البته ارتباطى به شكاف يادشده ندارد ؛ زيرا كعبه در عصر حَجّاج ، از پايه خراب و دوباره ساخته شد و آثارى از مكان ورود فاطمه بنت اسد بر آن وجود ندارد .
8 - مُلْتَزَمْ
شيعه ملتزم را پشت كعبه مىداند و براى اين نظريه رواياتى وجود دارد ؛ كه در مبحث مستجار ذكر كرديم . « 1 »
اهل سنت به فاصلهء ميان حجرالأسود و دَرِ كعبه « ملتزم » مىگويند . « 2 » در رواياتى از ائمه عليهم السلام نقل شده كه هيچ بندهاى در اين مكان التجا و پناه نمىگيرد جز آنكه خداوند حاجتش را برآورده مىكند . چون پيامبر صلى الله عليه و آله ، ائمهء اطهار و اصحاب ، سر و صورت ، دستها و سينهء خود را به اين مكان چسبانيده و دعا مىكردند ؛ « 3 » لذا به آن « ملتزم » گفتهاند . « 4 »
9 - مِعْجَنَه
گودالى است بر روى زمين به عمق 30 سانتىمتر و عرض 5 / 1 متر ، نزديك « شاذروان » و ميان درِ كعبه و حجرالأسود . گويند كه ابراهيم عليه السلام « يَعْجَنُ فيه المَلاط » يعنى ابراهيم در اين گودال ، آب و خاك را با هم مخلوط مىكرد تا براى ساخت كعبه به كار گيرد . گفتهاند : جبرئيل عليه السلام با پيامبر صلى الله عليه و آله در اين مكان نماز گزاردهاند . كتيبهاى نيز از خليفهء عباسى ، المستنصر به سال 632 ق . در آنجا وجود داشته است ؛ « 5 » ولى بعدها كه اين گودال را پوشانيدند ، آن كتيبه نيز برداشته شد .
هامش
( 1 ) . ابن ابى شيبه ، همان ، ج 4 ، ص 318 ؛ ابن ظهيرة القرشى المخزومى ، همان ، ص 29
( 2 ) . فاكهى ، همان ، ج 1 ، ص 160 ؛ فاسى المكّى ، همان ، ج 1 ، ص 317
( 3 ) . فاكهى ، همان ، ج 1 ، صص 168 - 163 ؛ فاكهى احاديث زيادى در التزام پيامبر صلى الله عليه و آله به اين مكان و دعاى آنحضرت ذكر كرده است . ( ج 1 ، ص 162 )
( 4 ) . ر . ك : محمّد رضا نعمتى : « پژوهشى دربارهء ملتزم » ، ميقات حج ، شمارهء 43 .
( 5 ) . رفعت پاشا ، مرآت الحرمين ، ج 1 ، ص 267