اينكه طواف بر شاذروان از آن رو صحيح نيست كه حِجر اسماعيل عليه السلام و نيز شاذروان جزو كعبه است . خداوند امر كرد كه « به خانه » طواف كنيد نه « در خانه » [ طاف بالبيت و لا في البيت ] « 1 » از روى شاذروان و از درونِ حِجر طواف كردن ، مانند آن است كه طواف « فىالبيت » باشد ، نه « بالبيت » . برخى نيز گفتهاند شاذروان را ابن زبير ساخت تا ديوار كعبه استحكام بيشترى يابد و آب باران به پايههاى آن آسيب نرساند و همچنين حلقههايى در آن تعبيه شود تا پرده كعبه به آن وصل گردد . امروزه حلقههاى زيادى در شاذروان قرار يافته تا طنابهاى پردهء كعبه را نگهدارد .
4 - ناودان طلا ( ميزاب )
براى خارج ساختن آب باران از بام كعبه ، ميان شمال و غرب بام ، ناودانى از طلا نصب شد كه آب را به داخل حِجر اسماعيل عليه السلام هدايت كند . كعبه تا 35 سال بعد از ولادت حضرت رسول صلى الله عليه و آله ناودان نداشت و نخستين ناودان را قريش در آن سال از چوب تراشيدند و بر بام آن نصب كردند . در طول سالها ، حكام و امرا ناودانهايى از نقره و در سال 1021 ق . نيز از طلا ساختند . ناودان طلاى كنونى را « سلطان عبدالحميد عثمانى » به طول 53 / 2 متر و عرض 26 سانتىمتر در سال 1273 ق . به خانهء كعبه هديه كرد . « 2 » امام باقر عليه السلام هرگاه به ناودان نگاه مىكرد مىگفت :
« اللَّهُمَّ أَعْتِقْ رَقَبَتِي مِنَ النَّارِ ، وَ أَوْسِعْ عَلَيَّ مِنْ رِزْقِكَ الْحَلَالِ ، وَ ادْرَأْ عَنِّي شَرَّ فَسَقَةِ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ ، وَ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِكَ » . « 3 »
هامش
( 1 ) . وليطوفوا بالبيت العتيق ( حج / 29 ) .
( 2 ) . پيشين ، ج 1 ، صص 267 و 275
( 3 ) . « بار خدايا ! گردن مرا از آتش جهنم برهان و رزق حلال خودت را بر من وسعت ده و شر و ستم جن و انس را از من بردار . » كافى ، ج 4 ، ص 407