منا ، سپس آن را از منا به سوى عرفات گسترانيد . پس زمين از عرفات است و عرفات از منا است و منا از كعبه است . » « 1 » نام ديگر كعبه ، بيتاللَّه و عتيق است . از امام باقر عليه السلام پرسيدند :
چرا كعبه را عتيق ناميدند ؟ پاسخ داد : براى اينكه خانهاى آزاد و رها شده از مالكيّت مردم است كه هيچ كس مالك آن نيست . « 2 »
گفتنى است از نامهاى كعبه - بيتالحرام - بيت و عتيق در قرآن كريم آمده است .
ب ) مناصب كعبه هنگام ظهور اسلام
هنگام ظهور اسلام در شبه جزيره ، براى هرچه بهتر برگزار كردن مراسم حج و پذيرايى زائران ، مناصبى وجود داشت كه ميان قبايل و يا افرادى خاص تقسيم مىشد . اين مناصب كه در طول تاريخِ خود ، باعث تنشها و برخوردهايى ميان متصدّيان آنها مىشد ، در آن هنگام عبارت بودند از :
1 - سِقايت ؛ آب دادنِ حاجيان و زائران كعبه به عهدهء « عباس » ، عموى پيامبر صلى الله عليه و آله از بنىهاشم .
2 - رِفادت ؛ ميهماندارى و پذيرايى زائران ، به دست « حارث بن عامر » از بنىنَوفَل .
3 - عُقاب ؛ پرچمدارى در دست « ابوسفيان » ، صخر بن حرب از بنىاميه .
4 - حجابت ؛ دربانى ، كليددارى .
5 - سِدانت ؛ پردهدارى .
7 - لواء ؛
8 - دارالنَّدوه ، به دست « عثمان بن طلحه » از بنى عبد الدّار .
9 - قُبَّه ؛ انبار سلاح و محل جمعآورى مهمات و سلاحهاى جنگى ، در دست « خالد بن وليد » ، از بنى مَخْزوم .
10 - سفارت ؛ در دست « عمر بن خطاب » ازبنى عَدى .
11 - ايسار وازلام ؛ بخت آزمايى و شرط بندى ، در دست « صفوان بن اميه » از
هامش
( 1 ) . كلينى ، همان ، ج 4 ، ص 189
( 2 ) . همان جا .