الف - كعبه « 1 » نخستين خانه در زمين
إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ . « 2 »
« همانا نخستين خانهاى كه براى مردم قرار داده شد ، خانهاى در بكّه است كه مبارك گردانيده شد و آن هدايتى براى جهانيان است . »
روايات مذكور در كهنترين منبعِ تاريخى ؛ يعنى « اخبار مكّه » حاكى از آن است كه كعبه پيش از آفرينش آسمانها و زمين ، چون حُبابى روى آب بود و اندك اندك قسمتهاى ديگر زمين از زير آن گسترده شد و وسعت يافت . « 3 » به گفتهء برخى از روايات ، كعبه را حضرت آدم عليه السلام بنا كرد .
از امام صادق عليه السلام نقل شده كه جاى كعبه ، سكويى مرتفع از زمين و سفيد بود و از آن نورى چون نور خورشيد و ماه مىدرخشيد تا اينكه فرزند آدم ، برادرش را كشت و آن زمين سياه شد . پس وقتى خداوند آدم عليه السلام را به زمين هبوط داد آن را برجسته ساخت و به
هامش
( 1 ) . از اين رو ، بيتاللَّه را « كعبه » ناميدهاند كه داراى ارتفاع بوده و هر بناى مرتفع را كعبه گويند و يا به روايتى چون به شكل مربع و مكعب بوده ، آن را كعبه خواندهاند ( ياقوت حموى ، معجمالبلدان ، ج 4 ، ص 463 ) .
( 2 ) . آل عمران : 96
( 3 ) . ابو الوليد ازرقى ، اخبار مكّه و ماجاء فيها من الآثار ، ترجمه محمود مهدوى دامغانى ، ص 22 والْارْضَبَعْدَ ذلك دَحيها . ( نازعات : 30 ) .