ابن جبير و ابن بطوطه ، دو جهانگرد مسلمان نيز از گنبد مرتفعى كه بر قبر « عباس » و « امام حسن عليه السلام » بوده ، گزارش كردهاند . « 1 »
ميرزا حسين فراهانى ، از سيّاحان عصر قاجار نيز در سفرنامهء خود مىنويسد :
« چهار ائمهء اثنى عشر ، در بقعهء بزرگى كه بهطور هشت ضلعى ساخته شده واقعاند و گنبد اندرون آن سفيدكارى است . بناى اين بقعه معلوم نيست كه از چه وقت بوده است . » « 2 »
على بن موسى ، از ديگر سفرنامهنويسان عصر عثمانى ، قبه و بارگاه اهل بيت را بزرگترين قبّههاى بقيع ذكر كرده است كه بعضى از سادات علوى و بزرگان و امراى مدينه كنار آن به خاك سپرده شدهاند . « 3 » ( تصوير شمارهء 84 )
ب - بقعه و بارگاه ساير قبور
قبور ديگرى كه منابع از گنبد و بارگاه آنها گزارش كردهاند ، عبارتاند از :
1 - دختران و همسران پيامبر صلى الله عليه و آله 2 - عقيل و مالك بن انس 3 - ابراهيم فرزند پيامبر صلى الله عليه و آله 4 - فاطمه بنت اسد 5 - عثمان بن عفان 6 - عثمان بن مظعون . . .
به خاك آرميدگان بقيع
1 - عثمان بن مظعون
نخستين كسى كه به فرمودهء پيامبر صلى الله عليه و آله در قبرستان بقيع دفن شد ، عثمان بن مظعون ، صحابهء بزرگوار ايشان بود . او را در خانهء محمد بن زيد - در گوشهء خانهء عقيل ، كه وسط بقيع بوده - به خاك سپردند . پيامبر صلى الله عليه و آله سنگى بالا وپايين قبر وى قرارداده ، فرمودند :
« اهلبيت مرا در اينجا دفنكنيد . » « 4 » هنگامى كه مروان ، والى مدينه شد ، آن سنگها
هامش
( 1 ) . الرحله ، ص 155 ؛ سفرنامه ابن بطوطه ، ص 113
( 2 ) . فراهانى ، ميرزا حسين ، سفرنامه ، ص 281
( 3 ) . على بن موسى ، رسالة فى وصف المدينة المنورة ، ص 7
( 4 ) . ابى محمد عبدالرحمان رازى ، علل الحديث ، ج 1 ، ص 348 ؛ بيهقى ، السنن الكبرى ، ج 3 ، ص 412