د - منطقهء احد و مساجد پيرامون آن
1 . المستراح ( محلّ استراحت )
پيامبر صلى الله عليه و آله هنگام بازگشت از نبرد احد ، در ميان راه ، از سختى و رنجى كه جنگ و راه طولانى بر ايشان عارض ساخته بود ، در مكانى به استراحت نشستند . « 1 » در آن مكان مسجدى ساختند « 2 » كه مىتوان از شارع سيد الشهدا ( راه قديمى احد ) ، كه اكنون از زيرگذر تقاطع شارع فيصل مىگذرد ، به آن راه يافت . پس از حدود دو كيلومتر از ابتداى تقاطع ياد شده اين مسجد در كنار خيابان قرار دارد و بناى آن در دوران اخير ( 1411 ق . ) بازسازى شده و مسجد بزرگترى به مساحت 500 متر به جاى آن قرار گرفته است . در شبستان مسجد ، شش ستون كه به وسيلهء نيم هلالىهايى به هم وصل است ، به مسجد ، زيبايىِ ويژه بخشيده است . سقف آن با آجر و ديوارهها با گچبرىهايى تزيين گشته است .
امروزه در اين مكان نماز جماعت برپا مىشود و رونق دارد . گفتنى است اينجا موقعيت خاص استراتژيكى داشته و خندق معروف از اينجا آغاز شده كه منازل بنوحارثه بوده است . ( تصوير شمارهء 73 )
2 . الدِّرْع / الشَّيخان
ابن شبّه روايت كرده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله هنگام عزيمت به سوى احد در شيخان بيتوته كرده و نماز عصر و عشا و نماز صبحِ قبل از روز جنگ را در اين مكان خواندهاند .
آن را بدين سبب شيخان ناميدهاند كه در كنار منزل دو پيرمرد و پير زن يهودى بوده است .
وجه تسميهء آن به « الدّرع » چنين است كه آن حضرت هنگام بيتوته و اقامهء نماز زره خود
هامش
( 1 ) . احمد ياسين الخيارى ، همان ، ص 132
( 2 ) . ر . ك . به : نقشهء غزوهء احد در ص 301 از همين كتاب .