5 / 1 - عمر بن خطّاب
مسجد عمر بن خطاب در مجاورت مسجد ابوبكر به سمت جنوب و چهارمين مسجد است .
6 / 1 - فاطمه عليها السلام
در مغرب مسجد على عليه السلام ، به ياد دختر گرامى پيامبر صلى الله عليه و آله مسجدى كوچك و بدون سقف ساختهاند . حضرت فاطمه عليها السلام هنگام جنگ خندق در اين مكان براى پدر و همسرشان على عليه السلام غذا و نان تهيه مىكردند . اين مسجد پايينترين مساجد اين منطقه و كنار خيابان اصلى قرار دارد . در سالهاى قبل در مسجد باز و مؤمنان به اهلبيت و دوستداران فاطمه عليها السلام در آن نماز مىگزاردند . اما چند سالى است كه درِ آن را با بتون و آجر بستهاند .
7 / 1 - ذو قبلتين
پيامبر صلى الله عليه و آله در شانزدهمين يا هفدهمين ماه از هجرت ، در ميان قبيلهء بنى سلمه و مسجد آنان به نماز ايستاد . آن حضرت ، بهويژه شبها از خداوند مىخواستند تا مسلمانان را از سرزنش يهوديان برهاند . به روايتى ، در روز دوشنبه ، نيمهء ماه رجب ، ميان نماز ظهر ، آيات تغيير قبله بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شد :
قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ . . . . « 1 »
پيامبر خدا ، هنگام نزول اين آيات ، در حالى كه دو ركعت از نماز ظهر را خوانده بودند ، بهصورت نيم دايره برگشتند و رو به سمت جنوب كردند . لذا مردان درمكان زنان ؛ يعنى صفوف عقب و زنان در مكان مردان ، يعنى صفوف جلو واقع شدند و همراه
هامش
( 1 ) بقره : 144 . « ما توجه تو را بر آسمان ( به انتظار وحى و تغيير قبله ) بنگريم و البته روى تو را به قبلهاى كه به آن خشنود شوى بگردانيم . پس شما مسلمانان هر جا كه باشيد ، در نماز رو به طرف مسجد الحرام كنيد . گروه اهل كتاب به خوبى مىدانند كه اين تغيير قبله به حق و راستى از جانب خداست ، نه به دلخواه كسى و خدا غافل از كردار آنان نيست . »