محل به آن حضرت رسيد . پيامبر صلى الله عليه و آله سه روز در اين مكان دعا كردند و دعاى ايشان مستجاب شد . « 1 » دعاى پيامبر صلى الله عليه و آله چنين بود :
« الَّلهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ هَدَيْتَنِي مِنَ الضَّلالَةِ فَلا . . . » .
« خدايا ! تو را سپاس كه ما را ره نمودى و هدايت كردى . كسى كه تو را كوچك شمارد بزرگ و گرامى نمىشود و كسى كه گرامىات شمارد خوار نمىشود . كسى كه تو را خوار كند عزيز نمىشود و كسى كه عزيزت كند خوار نمىگردد . كسى كه تو را كوچك شمارد يارى نمىشود و . . . . »
از دعاهاى ديگر آن حضرت است : « الَّلهُمَّ مُنْزِلَ الْكِتابِ وَ مُنْشِىءَ السَّحابِ . . . » . « 2 »
اين دعاها هنگامى درخواست شد كه كار بر مسلمانان سخت و مقاومت در خندق طولانى گرديد . سرانجام مشركان رو به هزيمت گذاشتند و اين امر با امدادهاى غيبى و تلاش مجاهدان تحقق يافت . پيامبر صلى الله عليه و آله در وسط جاى مسجد فتح ؛ يعنى در صحن كنونى آن ، كنار ستونى نماز خوانده ، دعا مىفرمودند . « 3 » بعضى نيز گفتهاند : سورهء فتح در اين مكان بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شد و در روايت ديگرى است كه آيهء إِنْ تَسْتَفْتِحُوا فَقَدْ جَاءَكُمْ الْفَتْحُ . . . در اين جا نازل شده است و آن را به اين سبب « مسجدالفتح » ناميدهاند .
اين مسجد راعمر بن عبدالعزيز ( 88 ه . ) تعمير كرد و رواقى با سه ستون بر آن نهاد ، سپس سيفالدين ابىالهيجاء ، در سال 565 ق . آن را تجديد بنا كرد . حكومت عثمانى نيز به عمران و آبادانى آن همّت گمارد . « 4 » در داخل محراب مسجد فتح ، بوى بسيار خوشى به مشام مىرسد كه همانند اين بو در دو نقطهء ديگر ، يكى در شكاف كوه احد كه پيامبر صلى الله عليه و آله را پنهان ساختند و ديگرى در غار حِرا استشمام مىشود . ( تصوير شمارهء 70 )
هامش
( 1 ) رفعت پاشا ، مرآة الحرمين ، ج 1 ، ص 416 ؛ ابن شبه ، همان ، ج 1 ، ص 58
( 2 ) « اى خداوند فرستندهء كتاب و پديد آورندهء ابرها ، آنان را هزيمت ده و ما را بر ايشان پيروز كن !
( 3 ) سمهودى ، همان ، ج 2 ، ص 832
( 4 ) احمد ياسين الخيارى ، تاريخ المعالم المدينة المنوره قديماً و حديثاً ، ص 145