در آن ساكن شدند و مسجد دار سعد بن خيثمه تخريب و به مسجد اضافه شد . هشت ستون از شبستان متعلّق به دوران خليفهء سوم و عمر بن عبدالعزيز است . محل محراب و نماز پيامبر صلى الله عليه و آله به سوى بيتالمقدس كه در شبستان كنونى و كنار ستون سوم قرار داشته ، به صورت محرابى ساخته شد و پلكانى بر بالاى آن قرار يافت . اين محراب در دوران سعودى محو و تنها يك ايوان نيم مترى به جاى آن ساختند .
محل نماز پيامبر صلى الله عليه و آله در شبستان جنوبى ، نزديك ستون سوم كنونى بوده است . در ركن غربى قبله ، مسجد على عليه السلام يا مسجد دار سعدبن خيثمه بوده كه پيامبر صلى الله عليه و آله و على عليه السلام در آن نماز گزاردهاند . همچنين فاطمه عليها السلام دختر گرامى آن حضرت ، در اين مسجد گندم آسياب كرده و نان مىپختهاند . اين مسجد تا مسجد النبى صلى الله عليه و آله حدود 5 / 3 كيلومتر فاصله دارد و حدود 20 هزار نمازگزار را در خود جاى مىدهد . ( تصوير شمارهء 54 )
2 . جمعه / عاتكه
پيامبر صلى الله عليه و آله وقتى از قبا به سوى مدينه مىرفتند ، ميان قبيلهء « بنى سالم بن عوف » نماز جمعه خواندند . به گفتهء ابن اسحاق ، اين اولين نماز جمعهاى بود كه در مدينه اقامه كردند . « 1 » اين مسجد در ميان وادى رانوناء ساخته شد ، كه به همين سبب آن را مسجد بنىسالم و يا مسجد وادى و نيز عاتكه ناميدند . موقعيت آن در شمال مسجد قبا و حدود 700 مترى آن است . در شمال آن ، خانه يا دژ « عتبان بن مالك » ، يكى از صحابهء پيامبرخدا صلى الله عليه و آله بود كه وى از آن حضرت درخواست كرد تا در آنجا نماز بگزارند و پيامبر صلى الله عليه و آله نيز چنين كردند . اين مسجد حدود 80 متر مربع مساحت داشته و تا دوران عثمانى چندين نوبت بازسازى شده است . « 2 »
در سال 1412 ق . در دوران فهد بن عبدالعزيز بناى قديمى تخريب و بناى جديد و زيبايى به مساحت 500 متر مربع رسيد كه 600 نمازگزار را در خود جاى مىدهد . براى
هامش
( 1 ) . ابن نجار ، اخبار مدينة الرسول ، ص 25 ؛ طبرى ، تاريخ الطبرى ، ج 3 ، ص 1256 ؛ ابن هشام ، همان ، ج 1 ، ص 494
( 2 ) . سمهودى ، همان ، ج 2 ، ص 821