الف - منطقهء قُبا و مساجد آن ( جنوب مدينه )
قُبا ، قريهاى است در دو كيلومترىِ جنوب مدينه . كسانى كه از مكه به مدينه مىآيند ، ابتدا وارد اين قريه شده و سپس به مدينه مىروند ، كه البته امروزه به سبب بزرگراه مدينه - مكه ، از كنار آن مىگذرند . قبا ، نام چاهى در آنجا بوده كه بنى عمرو بن عوف از انصار در آنجا ساكن بودهاند . « 1 » مزارع ، نخلستانها ، چاهها و آبهاى شيرين ، اين منطقه را از ديرباز آبادان ساخته است . اين قريه نخستين مكانى قبل از مدينه است كه قدوم پيامبر صلى الله عليه و آله را مبارك داشت و ساكنان آن به استقبال پيامبر خدا صلى الله عليه و آله رفتند .
نخستين كلامى كه مردم از آن حضرت شنيدند اين بود :
« آشكارا سلام كنيد . از طعام خود به ديگران بخورانيد . صلهء رحم كنيد و شب هنگام ، وقتىمردم درخواباند نماز بگزاريد . پسبهسلامت واردبهشتشويد . » « 2 »
پيامبر صلى الله عليه و آله بر « كلثوم بن هِدم » « 3 » وارد شدند « 4 » و خانهء « سعد بن خيثمه » را محل پذيرايى
هامش
( 1 ) ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 4 ، ص 301 ؛ فيروزآبادى ، المغانم المطابه فى معالم طابه ، ص 323
( 2 ) ابنسعد ؛ طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 235 ؛ ترمذى ، صحيح ، [ كتاب الاطعمه باب فضل اطعام الطعام ] ، ص 45
( 3 ) « كلثوم بن هدم بن امرىء القيس بن الحارث » يكى از شيوخ بزرگ قبيلهء اوس بود كه در زمان كوتاهىپس از ورود پيامبر صلى الله عليه و آله به مدينه وفات يافت . او نخستين مرد از انصار بود كه پس از اسلام از دنيا رفت . ( ابن اثير ، اسدالغابه فى معرفة الصحابه ، ج 4 ، ص 254 ) .
( 4 ) ابن هشام ، سيرةالنبويه ، ج 1 ، ص 493 ؛ ابن قيم جوزى ، زاد المعاد فى هدى خيرالعباد ، ج 2 ، ص 142 ؛ ابن سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 240