كه به عرفه يا عرفات شهرت يافت . « 1 » اين مسجد را كه عمره نيز مىگفتند ، در پشت مسجد قبا ، از سمت قبله ( جنوب ) ، قرار داشته و در توسعهء ميدان قبا تخريب شده است .
6 . مَصْرع / وادى
اين مسجد در شرق ( پايين ) جبل الرماة ، در احد قرار داشته است . هنگامى كه حضرت حمزه عليه السلام در كنارهء شرقى اين تپه با نيزه مجروح گرديد و خود را تا اين مكان رسانيد و سپس به شهادت رسيد ؛ در مكان شهادت عموى بزرگوار پيامبر صلى الله عليه و آله مسجدى ساخته و آن را « مسجدالمَصْرَع » خواندند . سمهودى سنگ نبشتهاى را كه بر قبر حمزه قرار داشته ، در اين مسجد ديده است . « 2 » اين مسجد در تعريض و تسطيح منطقه كنارى شهداى احد خراب شد .
7 . حمزه سيد الشهدا عليه السلام
اين مسجد كه مدفن اوليّهء حضرت حمزه عليه السلام و عبداللَّه بن جحش بوده ، بر اثر سيلى در دوران مروان ، خليفه اموى ، تخريب شد و به گفتهء رفعت پاشا ، جنازهء حمزه را به مكان كنونى ، كه به مزار شهداى احد معروف است ، منتقل ساختند . در سال 570 ق . مادر خليفه الناصر عباسى ، بر محلّ كنونى آن قبر مسجدى ساخت كه داراى گنبد و درى آهنين بود و قبر عموى پيامبرخدا صلى الله عليه و آله در درون ضريحى قرار داشت .
طبق نوشتهء يكى از قلم بهدستان وابسته به حكومت ، چون زائران ديوارهاى اين مسجد را مسح و لمس كرده ، نذر و هدايا مىدادند ، بنابراين ، مسؤولان ، آن را خراب كرده ، مسجد ديگرى در كنار آن بنا كردند كه اكنون به مسجد احد ، مسجد على و مسجد حمزه معروف است . چون قبرهاى شهدا آشكار و مكشوف شد و نياز به
هامش
( 1 ) . ياسين الخيارى ، همان ، ص 126
( 2 ) . سمهودى ، همان ، ج 3 ، صص 849 و 850