دوطبقه در دوران سعودى به مغازهاى تبديل شده بود . كنار آن نيز كتابخانهء عارف حكمت پاشا قرار داشت .
2 . امام صادق عليه السلام
اين خانه در جنوب شرقى مسجد النّبى صلى الله عليه و آله قرار داشت و به خانهء ابو ايّوب انصارى متّصل بود . آن را حارث بن نعمان به امام صادق عليه السلام داد . در قرن نهم هجرت ، شيخ حرم نبوى در حياط آن ساكن شد . تا آن زمان اثر محراب و نمازگاه امام صادق عليه السلام در آن باقى بود . « 1 » از اينجا كوچههاى بنى هاشم آغاز مىشد و تا بقيع امتداد مىيافت .
3 . حسن بن زيد
حسن بن زيد بن على عليه السلام اين مكان را كه قبلًا اطم يا قلعهاى بود در پشت ديوار قبله مسجد النبى صلى الله عليه و آله خريد و آن را به خانهاى تبديل كرد . در دوران عثمانى ، عارف حكمت پاشا آن را از بازماندگان وى خريد و كتابخانهاى در آن احداث كرد كه از لحاظ منابع ، بهويژه نسخ خطى منحصر به فرد و داراى ارزش و امتياز ويژهاى بود ، « 2 » كتب اين كتابخانه پس از تخريب به مكتبهء ملك عبدالعزيز ، در خيابان مناخه ( پانصد مترى بابالسّلام ) منتقل شد .
4 . ابوبكر بن ابى قُحافه
پيامبر صلى الله عليه و آله خانهاى در غرب مسجد النّبى صلى الله عليه و آله به ابوبكر دادند و او در همين خانه از
هامش
( 1 ) . سمهودى ، همان ، ج 2 ، ص 733
( 2 ) . نگارنده نزديك به 200 جلد نسخهء خطى به زبان فارسى در اين كتابخانه ديده كه از ذخاير گرانبهاىفرهنگ اسلام و ايران اسلامى محسوب مىشود .