زمانى كه اين آيات نازل شد ، پيامبرخدا صلى الله عليه و آله فرمود :
« الْحَمْدُ للَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي أُمَّتي مَنْ أُمِرْتُ أَنْ أَصْبِرَ نَفْسِي مَعَهُمْ » .
« سپاس خداى را كه در امّت من كسانى را قرار داد كه مأمور شدهام همراه آنان صبر پيشه كنم . » « 1 »
اين ايوان ، كه اكنون در شمال شرقى محدودهء اوليهء مسجد و ميان باب جبرئيل عليه السلام و بابالنساء قرار دارد ، ارتفاعى حدود نيم متر و مساحتى حدود سى متر داشته و به شكل مربع مستطيل است . يك سوم قسمت جنوبى آن ؛ يعنى به سمت قبله ، از دوران پيامبر صلى الله عليه و آله و بقيهء آن از افزودههاى دوران عمربن عبدالعزيز است . تلاوت قرآن و اقامهء نماز بر اين ايوان بسيار سفارش شده است .
در مقابل اين ايوان ، ايوان التهجد و نيز ديوارهء شمالى حجرهء شريف ؛ يعنى بيت فاطمه عليها السلام قرار دارد . ( تصوير شماره 39 )
3 - منبر
هنگام بناى مسجدالنّبى ، براى پيامبر صلى الله عليه و آله منبرى نساخته بودند ؛ چنان كه پيشتر گفتيم ، آن حضرت خطبههاى خود را كنار تنهء درخت خرمايى كه به آن تكيه مىزدند مىخواند .
هنگامىكه براى ايشان منبرى تهيه شد ، روز جمعه بر فراز آن رفتند . « 2 »
در مورد نخستين كسىكه براى پيامبر صلى الله عليه و آله منبر ساخت اختلاف است ؛ برخى نوشتهاند : نخستين منبر ، از گِل ساخته شد و پله نداشت . برخى ديگر گويند از چوب و داراى سه پله بود . پيامبر صلى الله عليه و آله بر پلهء سوم مىنشست و پاهاى مبارك خود را بر پلهء دوم مىگذاشت . خليفهء اول يك پله پايينتر و خليفه دوم يك پله از او پايينتر مىنشستند ، ليكن عثمان بن عفان ، بر خلاف سلف خود ، جاى پيامبر صلى الله عليه و آله ؛ يعنى بر پلهء سوم مىنشست .
هامش
( 1 ) . احمد ياسين الخيارى ، تاريخ المعالم المدينة المنوره ص 70
( 2 ) . متقىالهندى ، كنزالعمال فى سنن والاقوال ، ج 14 ، ص 58 بهروايت بخارى ، زنى ازانصار بهپيامبر پيشنهاد كرد كه غلام نجارى دارم اگر اجازه دهيد براى شما منبرى بسازد ( صحيح ، كتاب الصلاة ، ج 1 ، ص 302 )