ابوذر در دوران خلافت عثمان ، به همراه همسر و دخترش ، به ربذه تبعيد شد .
در بيابان ربذه ، ابتدا همسر و پسر او از دنيا رفتند . اندك زمانى بعد نيز ابوذر وفات يافت و اين دختر خردسال در بيابان يكه و تنها ماند . او به جنازهء پدر مىنگريست و مىگريست تا اينكه چند نفر از شيعيان على عليه السلام از جمله مالك اشتر و عبداللَّه بن مسعود در ربذه توقف كرده و جنازهء ابوذر را به خاك سپردند . « 1 » امروزه به مزار اين بزرگوار كمترين اعتنايى نمىشود . در ربذه ابو جعفر عبداللَّه بن حسن بن حسن بن امام حسن عليه السلام نيز مدفون است . « 2 »
4 - غدير خم
غدير خم ، نام منطقهاى در نزديكى جُحفه ، حدود 156 كيلومترى شمال غربى مكه است كه « شهرك رابغ » در 26 كيلومترى آن قرار دارد . غدير به معناى بركه است و خم نيز نام آن مكان مىباشد . وجه نامگذارى آن به غدير خم ، به سبب اين بوده كه آب در آن زمين چون باتلاق فرو مىرفته است . در صدر اسلام حاجيان عراق و شام از اين نقطه براى بازگشت به كشورهاى خود از يكديگر جدا شده و هر يك مسير خاص خود را پيش مىگرفتند . غدير خم ، كه مسجدى با همين نام نيز در آن بنا شده ، شاهد يكى از وقايع بسيار مهم و تعيين كننده در تاريخ اسلام بوده است .
واقعهء غدير خم و خطبهء تاريخى مهمّى كه پيامبر صلى الله عليه و آله هنگام معرفى امير مؤمنان على عليه السلام ايراد كردند ، در بسيارى از منابع شيعه و اهل سنت ثبت شده است . « 3 »
( تصوير شمارهء 1 / 36 )
هامش
( 1 ) . مسعودى ، مروج الذهب ، ج 2 ، ص 344 ؛ ابن ابى الحديد ، شرح نهج البلاغه ، ج 1 ، ص 241 ؛ ابن سعد ، همان ، ج 4 ، ص 168 ؛ يعقوبى ، تاريخ اليعقوبى ، ج 2 ، ص 148
( 2 ) . كمونه حسينى ، آرامگاههاى خاندان پاك پيامبر صلى الله عليه و آله و بزرگان صحابه و تابعين ، ص 124
( 3 ) . واقعه غدير خم را 120 راوى از صحابه ، 84 نفر از تابعين و 360 نفر از علما و مورخان سنى و شيعه نقل كردهاند . ( ر - ك به علّامهء امينى ، الغدير )