د - سرزمين منا
وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ وَ لا تَحْلِقُوا رُؤُسَكُمْ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ « 1 »
حاجيان بايد پس از طلوع آفتاب ، صبح روز دهم ذىحجه ، از مشعر الحرام به سمت منا حركت كنند و شبهاى يازدهم و دوازدهم را نيز در منا وقوف داشته باشند و اعمال مخصوص آن را انجام دهند . ( تصوير شمارهء 28 و 29 )
منا در لغت از ريشهء امنيه يا آرزوست . محدودهء سرزمين منا از آخر وادى مُحَسِّر تا جمرهء عقبه است . گويند وقتى حضرت آدم عليه السلام به زمين هبوط كرد ، در اين مكان فرود آمد ؛ از او در اينجا پرسيدند : آيا آرزويى دارى ؟ از اينرو ، اين سرزمين به منا معروف شد . « 2 » از دعاى امام صادق عليه السلام در منا برمىآيد كه ريشهء منا از مِنّت است ؛ زيرا خداوند بر مردم منّت گذاشت و در اين مكان اعمال حج را به آنان ياد داد .
« اللَّهُمَّ هَذِهِ مِنًى وَ هِيَ مِمَّا مَنَنْتَ بِهَا عَلَيْنَا مِنَ الْمَنَاسِكِ . . . » . « 3 »
منا ميان مكه و مزدلفه و در 7 كيلومترى شمال شرق مسجد الحرام است كه البته از طريق تونل منا ، فقط 4 كيلومتر با مسجد الحرام فاصله دارد و در اين طرف تونل نيز منطقه عزيزيه است كه پياده مىتوان از عزيزيه به منا رفت .
طول اين سرزمين را بيش از 3500 متر ذكر كردهاند . سرزمين منا شاهد وقايع مهمى بوده و پيش از اسلام يكى از مراكز مهم تجارى و بازرگانى محسوب مىشده است .
پيمانهاى عقبهء اول و عقبهء دوم براى دعوت پيامبر صلى الله عليه و آله به مدينه در اينجا بسته شد . « 4 »
هامش
( 1 ) . بقره : 196
( 2 ) . ازرقى ، همان ، ج 2 ، ص 446 ؛ صدوق ، همان ، ج 2 ، ص 435
( 3 ) . كلينى ، فروع كافى ، ج 4 ، ص 461
( 4 ) . ر . ك . به : ص 157 از همين كتاب .