1 - قُصَىّ بن كِلاب ( جدّ اعلاى پيامبرخدا صلى الله عليه و آله )
وى فرزند كلاب بن مُرَّه است . مادرش فاطمه دختر سعد بن سيل بود . قصىّ چهار پسر به نامهاى عبد مناف ، عبد الدّار ، عبدالعزّى و عبد قصىّ و دو دختر داشت كه همه در اين قبرستان مدفوناند . « 1 » لقب او ابوالمغيره و مُجَمَّعْ بود .
قصىّ هنگام نوجوانى همراه حاجيان قُضاعه به مكه برگشت . در اين زمان ، كليددارى كعبه با قبيلهء خزاعه بود كه پس از جرهميان بر مكه غالب بودند . قصى دست آنان را پس از جنگى ، از اجازهء حج كوتاه كرد و امور كعبه و مكه را در دست گرفت . وى نخستين كسى است كه قبيلهء قريش را از ميان طوايف پراكنده گرد آورد و آنان را به عزّت و سربلندى رسانيد و ضيافت حاجيان را واجب ساخت و مناصب كعبه را بنيان نهاد و آنان را ميان فرزندان خود تقسيم كرد . « 2 » قصىّ نخستين كسى بود كه در اين قبرستان به خاك سپرده شد و پس از او ، قبايل مردگان خود را كنار وى دفن كردند . « 3 »
2 - عبدالمطّلب بن هاشم
وى فرزند هاشم بن عبد مناف بن قُصىِّ بن كِلاب است . مادرش « سَلْمى » دختر عمرو بن زيد بود .
كنيهء عبدالمطّلب « ابو الحارث » و نامش « شيبة الحمد » بود . او پس از مرگ عمويش مطّلب همه كارهء قريش شد و چاه زمزم را مجدداً حفر و مردم را به يگانگى خداوند و پرستش او و ترك بتها دعوت كرد . سنتهاى پسنديده و نيكى را در دوران جاهلى بهجاى گذاشت كه بسيارى از آنها در دوران اسلام نيز پا بر جا ماند . در زمان او بود كه ابرهه با سپاه فيل به مكه روى آورد . گويند وى نخستين كسى بود كه در غار حِرا به اعتكاف مىپرداخت و در تمام ماه مستمندان را اطعام مىكرد . « 4 » مدفن وى در نزديكى قبر
هامش
( 1 ) . ابن قتيبه ، المعارف ، ص 42
( 2 ) . ابن سعد ، طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 98 ؛ يعقوبى ، تاريخ اليعقوبى ، ج 1 ، ص 293
( 3 ) . فاكهى ، همان ، ج 4 ، صص 58 و 59
( 4 ) . ابن هشام ، سيرة النبويه ، ج 1 ، ص 119 ؛ ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 2 ، ص 9