علم و حديث و فرهيختگان در ادب و لغت بود و سرودههاى بسيارى داشت كه شمار زيادى از آنها در ستايش اهل بيت و ذكر فضايل ايشان مىباشد . در زمرهء تأليفات متعدد ادبى وى ، به كتابى در اين باب هم اشاره شده است . « 1 »
به جز اشعارى كه در بيان عقايد شيعى و مدح و ستايش امامان و اهل بيت سروده مىشد ، سرودههاى زيادى نيز در رثاى ائمه و شهيدان اين خاندان به نظم درمىآمد . از اين قبيل مىتوان به مراثى ابو القاسم احمد بن محمد صنوبرى ( م 334 ق ) ، شاعر شيعى مذهب ساكن حلب اشاره كرد . او در مرثيهاى كوتاه به سوگوارى شهادت امير المؤمنين و سيد الشهدا مىنشيند .
و در قصيدهاى طولانىتر در شهادت امام حسين عليه السّلام به مرثيهسرايى مىپردازد . « 2 »
صنوبرى اشعار ديگرى هم دربارهء اهل بيت دارد ؛ از جمله قصيدهاى با 48 بيت ، كه در آن ضمن مرثيهسرايى بر سيد الشهدا ، به ذكر فضايل امام على عليه السّلام و مناقب ايشان هم پرداخته است . « 3 »
به جز شاعرانى كه از ايشان نام برده شد ، اشعار و سرودههاى بسيار ديگرى در آثار اهل ادب اين دوره يافت مىشود . همچنين شمارى از شاعران ممتاز شيعه كه در قرن چهارم هجرى مىزيستند ، دوران تحصيل و فراگيرى خود را در دهههاى آخر غيبت صغرى سپرى كرده ، به فرهيختگى و كمال ادبى رسيدند ؛ كسانى چون ابو القاسم على بن اسحاق بغدادى ( 318 - 352 ق ) ، معروف به زاهى كه مدايح و مراثى بسيارى سروده است و يا ابو الفتح كشاجم ، محمود بن محمد رملى ( م 360 ق )
هامش
( 1 ) . همانجا و طوسى ، فهرست ، ص 229 .
( 2 ) . ابن شهر آشوب ، المناقب ، ج 2 ، ص 232 .
( 3 ) . امينى ، همان ، ص 368 .