همچنان در شهر كوفه حفظ شد و خاندانها و عشيرههايى كه بعدها نيز وارد كوفه شدند و در آن سكنى گزيدند از آن پيروى كردند ؛ چنانكه مثلا خاندان اعين ، كه از خانوادههاى شيعه مذهب معروف كوفه بوده و در اوايل قرن سوم هجرى به آنجا آمده بودند ، در محلهاى اختصاصى در شهر مىزيستند و خانههاى آنان در آن محله بود . ابو غالب زرارى در بيان شرح احوال خاندانش ، به محله بنى اعين در كوفه اشاره كرده و محدودهء آن و خيابانهايش را مشخص نموده است . يك خيابان در محلهء بنى اسعد به بنى اعين اختصاص يافته بود كه در آن كسى جز اين خاندان منزل نداشت . « 1 » آنان همچنين محلهء ديگرى نيز در همسايگى محلهء بنى عباد ، در بازار پوستفروشها داشتند كه بدانان اختصاص داشت « 2 » و ظاهرا ، بعدها كه شمار اين خاندان زياد شدند ، محله و خانههاى بنى شيبان را هم در اختيار خود گرفتند . در اين محله مسجدى هم وجود داشت كه از اين پس به بنى اعين اختصاص يافت و نمازهايشان را در آن برگزار مىنمودند . ابو غالب اظهار كرده است كه امام صادق عليه السّلام در سفر خود به كوفه ، به اين مسجد آمده و در آن نماز خوانده بود . « 3 » ديگر خاندانهاى شيعى شهر كوفه به همينگونه هريك در محلهاى خاص خود زندگى مىكردند .
در بغداد نيز شيعيان ، مشابه كوفه ، در محلههاى معينى مىزيستند ؛ اما به نظر مىرسد كه عوامل دخيل در اين وضعيت با آنچه در كوفه بود ، تفاوت داشت ؛ ساختار قبيلهاى با آن شدتى كه در كوفه مشاهده مىشد در بغداد نبود و محلات مختلف شهر ، كه آنها را قطيعه مىناميدند ، به قبايل و خاندانهاى معينى اختصاص نداشت ؛ اگرچه اين محلات ، بهطور عمده به نام افراد و اشخاصى
هامش
( 1 ) . ابو غالب زرارى ، رساله ابى غالب ، ص 116 .
( 2 ) . همان ، ص 125 .
( 3 ) . همان ، ص 127 .