بن يمان ، قصد شركت در اين قيام و پيوستن به كوفيان را داشتند كه موفق نشدند . « 1 » ارتباط شيعيان مدائن با امامان نيز تأييد ديگرى بر وجود چشمگير آنان در اين شهر است . به نظر مىرسد اين ارتباط ، در دوران حضور ائمه عليهم السّلام در عراق بيشتر بود . ابو الاديان ، خادم امام عسكرى عليه السّلام در آخرين روزهاى حيات ايشان مأمور رسانيدن نامههايى به شيعيان اين شهر شده بود . « 2 »
سامرا : حضور شيعيان در سامرا تقريبا همزمان با احداث اين شهر تازه تأسيس بود . يك دهه پس از بناى اين شهر بود كه امام دهم عليه السّلام به دستور متوكل عباسى ( خلافت 232 - 247 ق ) ، به اين شهر آورده شد و از آن پس مدت بيست و پنج سال دو تن از امامان شيعه در اين شهر زندگى كردند . بىشك اين امر در گسترش تشيع در سامرا مؤثر بود ، چنانكه برخى از شيعيان به اين شهر مهاجرت نمودند . شواهد تاريخى متعددى دال بر حضور شمار زيادى از شيعيان در سامرا در دست است و از آن جمله مىتوان به حضور و فعاليت گسترده وكيلان ائمه عليهم السّلام در اين شهر اشاره كرد . نام شمارى از اين وكيلان در منابع ذكر شدهاند كه از آن جمله عثمان بن سعيد و محمد بن عثمان عمرى ، وكيلان امام يازدهم و دوازدهم عليهما السّلام هستند كه پيش از آغاز غيبت در اين شهر زندگى مىكردند .
گزارشهاى زيادى نيز حاكى از ارتباط شيعيان اين شهر با امامان عليهم السّلام ، بهويژه امام يازدهم ، در دست است . حتى برخى از شيعيان براى ديدار امام عسكرى عليه السّلام در مسير آمد و شد آن حضرت و يا بر در دار الاماره ، كه امام مىبايست روزانه خود را به آنجا معرفى مىكرد ، مىايستادند . « 3 »
بصره : در شهر بصره علىرغم گرايشهاى شديد عثمانى و اموى ، گروههايى
هامش
( 1 ) . طبرى ، همان ، ص 558 و جعفرى ، همان ، ص 267 .
( 2 ) . صدوق ، كمال الدين ، ص 475 .
( 3 ) . ر . ك : طبرى ، همان ، ج 2 ، ص 558 و جعفرى ، تشيع در مسير تاريخ ، ص 268 .