جواب :
اكثر گفتهاند اما معلوم نمىشود .
مسألهء 263 - :
در اصول دين چه قسم جماعتى را تقليد نكنند ؟
چه مقدار دليل از براى ايشان كافى است كه كمتر از آن احتمال دغدغه داشته باشد ؟
جواب :
هر كس به قدر فهم و قابليت خود مكلف است ، و هر دليل كه موجب علم ايشان شود كافى است ، اگر چه دلائل اجماليه باشد ، و اللّه تعالى يعلم .
مسألهء 264 - :
كسى كه از علومى كه به اعتقاد شما موقوف عليه احاديث است از بابت صرف و نحو و معانى و بيان و لغت و فقه و اصول و قدرى منطق و تفسير و حديث فى الجمله در هر كدام آنها را تواند مباحثه كرد ، هر چند در اين فنون نهايت مهارت نداشته باشد ، چنين كسى اگر نقل آيات كلام و احاديث ائمهء معصومين عليهم السلام كند مرخص خواهد بود يا نه ؟ با وجود آن كه هرگاه رجوع به تفاسير كند و معنى آيه را به فهمد و بر علما عرضه كند موافق فهميدهء ايشان باشد .
و بر اين قياس در احاديث و كلام فقهاء هرگاه چيزى به فهمد نادر مىشود كه خلاف فهم علما باشد ، و چنين كسى را آيا رجوع به احاديث اهل بيت بايد كرد ، و آنچه نه فهمد از مسائل به علما رجوع كند ، و در آنچه به فهمد مقلد كسى نباشد ، يا بايد در احكام و مسائل رجوع به اعلم آن عصر كند ، و از او بىواسطه يا با واسطه عادل اخذ كند ؟
جواب :
اين مسأله را جواب گفتن مشكل است ، اشخاص در اين باب اختلاف بسيار دارند و عمل به اقواى صور احوط است ، و اللّه يعلم .